Wskaźnik zadłużenia: wzór, kalkulator i średnie dla branż
Wskaźnik zadłużenia pokazuje, jaką część majątku firmy sfinansowano długiem. Ogólny wskaźnik zadłużenia to zobowiązania i rezerwy podzielone przez aktywa razem – w 2024 roku w firmach w Polsce wynosił przeciętnie 52,0% (obliczenia na danych GUS). Wskaźnik zadłużenia długoterminowego porównuje długi spłacane dłużej niż rok z kapitałem własnym – przeciętnie 27,5%.
Żadna ustawa ani GUS nie określają wzoru tych wskaźników. Podajemy wzory, którymi liczy nasz kalkulator, a średnie dla firm w Polsce policzyliśmy tymi samymi wzorami z danych bilansowych GUS.
Wzory na wskaźniki zadłużenia
| Wskaźnik | Wzór w NIP Lab | Pozycje bilansu |
|---|---|---|
| ogólnego zadłużenia | zobowiązania i rezerwy / aktywa razem × 100% | pasywa B / suma bilansowa |
| zadłużenia długoterminowego | zobowiązania długoterminowe / kapitał własny × 100% | pasywa B.II / pasywa A |
Ogólny wskaźnik zadłużenia i udział kapitału własnego w pasywach sumują się do 100%, bo pasywa to kapitał własny oraz zobowiązania i rezerwy. Wynik powyżej 100% oznacza ujemny kapitał własny: długi przewyższają cały majątek.
Ile wynosi wskaźnik zadłużenia? Dane GUS
| Wskaźnik | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 |
|---|---|---|---|---|---|
| Zadłużenie ogólne | 52,8% | 53,9% | 54,3% | 52,9% | 52,0% |
| Zadłużenie długoterminowe | 34,5% | 32,9% | 31,4% | 29,1% | 27,5% |
Źródło: obliczenia NIP Lab na danych GUS, Dziedzinowe Bazy Wiedzy: zmienne 1364 (zobowiązania i rezerwy), 1206 i 1208 (aktywa obrotowe i trwałe), 1361 (zobowiązania długoterminowe), 1212 (kapitał własny); przedsiębiorstwa niefinansowe o liczbie pracujących 10 i więcej osób, prowadzące księgi rachunkowe.
W 2024 roku najwyższe zadłużenie ogólne miała branża administrowanie i działalność wspierająca (71,9%), a najniższe – obsługa rynku nieruchomości (37,4%). Zadłużenie długoterminowe waha się jeszcze bardziej: od 14,7% (budownictwo) do 116,6% (administrowanie i działalność wspierająca). Dlatego kontrahenta porównuj z jego branżą.
Jak czytać wskaźnik zadłużenia kontrahenta
- Porównaj z branżą i poprzednimi latami. Rosnące zadłużenie przy spadającej rentowności to sygnał ostrzegawczy.
- Sprawdź płynność. Wysokie zadłużenie jest mniej groźne, jeśli firma ma z czego spłacać bieżące długi – zobacz płynność finansową.
- Sprawdź, czy długi nie są przeterminowane. Zaległości podatkowe i wobec ZUS w egzekucji pokazuje dział 4 KRS, a upadłości – Krajowy Rejestr Zadłużonych. Opisujemy to w artykule czy firma jest zadłużona.
- Ujemny kapitał własny. Gdy wskaźnik ogólny przekracza 100%, kapitał własny jest ujemny – opisujemy to w artykule o bilansie.
Wszystkie wskaźniki naraz policzysz w kalkulatorze na stronie wskaźniki finansowe.
Pytania o wskaźnik zadłużenia
Jak obliczyć wskaźnik zadłużenia?
Najprościej: zobowiązania i rezerwy z pasywów bilansu podziel przez sumę bilansową i pomnóż przez 100%. Tak liczymy wskaźnik ogólnego zadłużenia w NIP Lab.
Ile wynosi przeciętny wskaźnik zadłużenia firm w Polsce?
Z danych GUS za 2024 rok wychodzi około 52,0% – to relacja zobowiązań i rezerw do aktywów firm zatrudniających co najmniej 10 osób.
Jaki wskaźnik zadłużenia jest bezpieczny?
Nie ma urzędowej normy. W różnych branżach przeciętne wartości wynoszą od około 37% do ponad 70%, dlatego najlepiej porównywać firmę z branżą i z jej poprzednimi latami.
Co oznacza wskaźnik zadłużenia powyżej 100%?
Że zobowiązania i rezerwy są większe niż cały majątek firmy, czyli kapitał własny jest ujemny.
Czym jest wskaźnik zadłużenia długoterminowego?
Relacją zobowiązań spłacanych dłużej niż rok do kapitału własnego. Pokazuje, na ile firma opiera się na długim finansowaniu obcym.
Skąd wziąć dane do wskaźnika zadłużenia?
Z bilansu w sprawozdaniu finansowym. Sprawozdanie spółki pobierzesz przez naszą wyszukiwarkę sprawozdań i otworzysz w czytniku XML.
Źródło: obliczenia NIP Lab na danych GUS, Dziedzinowe Bazy Wiedzy: zmienne 1364 (zobowiązania i rezerwy), 1206 i 1208 (aktywa obrotowe i trwałe), 1361 (zobowiązania długoterminowe), 1212 (kapitał własny); przedsiębiorstwa niefinansowe o liczbie pracujących 10 i więcej osób, prowadzące księgi rachunkowe.
