Wskaźnik poziomu kosztów: wzór GUS, kalkulator i średnie
Wskaźnik poziomu kosztów pokazuje, jaką część przychodów firmy pochłaniają koszty. GUS liczy go jako relację kosztów ogółem do przychodów ogółem. Wynik poniżej 100% oznacza zysk brutto, a 100% i więcej – stratę. W 2024 roku przeciętny poziom kosztów firm w Polsce wyniósł według GUS 95,7% – czyli ze 100 zł przychodów 4,3 zł zostawało jako zysk brutto.
Poniżej policzysz wskaźnik w kalkulatorze z czterech liczb z rachunku zysków i strat i porównasz go z branżą.
Wzór na wskaźnik poziomu kosztów
- Poziom kosztów = koszty ogółem / przychody ogółem × 100% Tak liczy GUS.
- Koszty ogółem Według GUS to koszt własny sprzedanych produktów, towarów i materiałów, pozostałe koszty operacyjne i koszty finansowe.
- Przychody ogółem Przychody netto ze sprzedaży, pozostałe przychody operacyjne i przychody finansowe.
Kosztów ogółem nie trzeba sumować z wielu pozycji. Zysk brutto w rachunku zysków i strat to przychody ogółem minus koszty ogółem, więc koszty ogółem = przychody ogółem – zysk brutto. Tak liczy nasz kalkulator.
Gdzie znaleźć dane w rachunku zysków i strat
| Pozycja | Wariant porównawczy | Wariant kalkulacyjny |
|---|---|---|
| Przychody netto ze sprzedaży | A.I + A.IV | A |
| Pozostałe przychody operacyjne | D | G |
| Przychody finansowe | G | J |
| Zysk (strata) brutto | I | L |
W wariancie porównawczym weź przychody ze sprzedaży produktów (A.I) i towarów i materiałów (A.IV), a nie całą pozycję A – zmiana stanu produktów i koszt wytworzenia na własne potrzeby nie są przychodem, tylko korektą kosztów.
Ile wynosi wskaźnik poziomu kosztów? Dane GUS
| Rok | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 |
|---|---|---|---|---|---|
| Poziom kosztów firm w Polsce | 95,7% | 93,5% | 94,1% | 95,1% | 95,7% |
Źródło: GUS, Dziedzinowe Bazy Wiedzy, zmienna 1299: wskaźnik poziomu kosztów przedsiębiorstw niefinansowych o liczbie pracujących 10 i więcej osób, prowadzących księgi rachunkowe.
W 2024 roku najniższy poziom kosztów miała branża działalność profesjonalna, naukowa i techniczna (90,3%), a najwyższy – górnictwo i wydobywanie (110,4%, czyli strata brutto). Handel ma wskaźnik wyższy od przeciętnej we wszystkich latach 2020-2024.
Poziom kosztów na prawdziwym przykładzie: Poczta Polska
| Rok | Przychody ogółem | Koszty ogółem | Zysk (strata) brutto | Poziom kosztów |
|---|---|---|---|---|
| 2022 | 7 065,5 | 7 043,0 | 22,5 | 99,68% |
| 2023 | 6 817,1 | 7 562,0 | -744,9 | 110,93% |
| 2024 | 7 680,6 | 7 910,8 | -230,2 | 103,00% |
| 2025 | 8 985,3 | 8 340,7 | 644,7 | 92,83% |
Kwoty w mln zł, ze sprawozdań Poczty Polskiej S.A. złożonych w KRS (wariant porównawczy). Wnioski:
- Dwa lata powyżej 100%. W 2023 i 2024 roku koszty ogółem przewyższały przychody ogółem – spółka miała stratę brutto.
- Spadek do 92,83% w 2025 roku. Wskaźnik poprawił się głównie dzięki pozostałym przychodom operacyjnym – sama sprzedaż nadal przynosiła stratę, co pokazuje rentowność sprzedaży.
- Wskaźnik liczony z przychodów ogółem nie mówi, skąd są przychody. Dlatego czytaj go razem z ROS i rentownością netto.
Poziom kosztów a wskaźniki rentowności
| Wskaźnik | Wzór (GUS) | Na co odpowiada |
|---|---|---|
| Poziom kosztów | koszty ogółem / przychody ogółem | jaką część przychodów zjadają koszty |
| Rentowność sprzedaży (ROS) | zysk ze sprzedaży / przychody ze sprzedaży | czy firma zarabia na podstawowej działalności |
| Rentowność netto | zysk netto / przychody ogółem | ile zostaje po podatku ze wszystkich przychodów |
Pytania o wskaźnik poziomu kosztów
Co to jest wskaźnik poziomu kosztów?
Wskaźnik GUS pokazujący, jaką część przychodów ogółem stanowią koszty ogółem. Poniżej 100% firma ma zysk brutto, powyżej – stratę.
Jak obliczyć wskaźnik poziomu kosztów?
Podziel koszty ogółem przez przychody ogółem i pomnóż przez 100%. Koszty ogółem to przychody ogółem minus zysk brutto.
Ile wynosi przeciętny poziom kosztów w Polsce?
Według GUS w 2024 roku wskaźnik poziomu kosztów firm zatrudniających co najmniej 10 osób wyniósł 95,7%.
Co oznacza wskaźnik poziomu kosztów powyżej 100%?
Że koszty ogółem były wyższe niż przychody ogółem – firma miała stratę brutto.
Co wchodzi do kosztów ogółem?
Według GUS: koszt własny sprzedanych produktów, towarów i materiałów, pozostałe koszty operacyjne i koszty finansowe.
Czym się różni poziom kosztów od rentowności netto?
Poziom kosztów porównuje koszty z przychodami przed podatkiem dochodowym. Rentowność netto dzieli przez przychody zysk netto – po podatku.
Chcesz sprawdzić konkretną firmę? Pobierz jej sprawozdanie przez wyszukiwarkę sprawozdań i otwórz w czytniku.
