ROE: co to jest, wzór i ile powinno wynosić
ROE, czyli wskaźnik rentowności kapitału własnego, pokazuje, ile zysku netto firma wypracowała z każdej złotówki kapitału swoich właścicieli. Główny Urząd Statystyczny definiuje go jako relację wyniku finansowego netto do wartości kapitału (funduszu) własnego. Skrót pochodzi z angielskiego: Return on Equity, czyli zwrot z kapitału własnego.
Poniżej policzysz ROE w kalkulatorze, zobaczysz, gdzie w sprawozdaniu szukać danych, ile wynosi ROE przeciętnej firmy w Polsce według GUS i jak zmieniało się w Poczcie Polskiej. Masz plik sprawozdania kontrahenta? Czytnik sprawozdań policzy ROE za Ciebie, dla kilku lat naraz.
Wzór na ROE
- ROE = zysk netto / kapitał własny × 100% Wzór podstawowy, zgodny z definicją GUS. Kapitał własny bierzesz z bilansu na koniec tego samego roku, za który jest zysk.
- ROE = zysk netto / średni kapitał własny × 100% Średni kapitał to suma stanu na początek i na koniec roku podzielona przez 2. Ten wariant lepiej sprawdza się, gdy kapitał w ciągu roku mocno się zmienił.
Wynik podajemy w procentach. ROE 15% oznacza, że każde 100 zł kapitału właścicieli przyniosło w ciągu roku 15 zł zysku netto. W kalkulatorze wyżej przełączysz się między oboma wariantami.
Gdzie znaleźć zysk netto i kapitał własny w sprawozdaniu
Kapitał własny to w bilansie pozycja A po stronie pasywów „Kapitał (fundusz) własny”. Według GUS składają się na niego m.in. kapitał podstawowy i zapasowy, kapitał z aktualizacji wyceny, niepodzielony wynik z lat ubiegłych i wynik netto roku obrotowego. Zysk netto to ostatnia pozycja rachunku zysków i strat, ale jej litera zależy od wzoru sprawozdania:
| Rodzaj sprawozdania | Zysk (strata) netto | Kapitał własny |
|---|---|---|
| pełne, rachunek porównawczy | pozycja L | pasywa, pozycja A |
| pełne, rachunek kalkulacyjny | pozycja O | pasywa, pozycja A |
| jednostka mała, rachunek porównawczy | pozycja J | pasywa, pozycja A |
| jednostka mała, rachunek kalkulacyjny | pozycja L | pasywa, pozycja A |
| jednostka mikro | pozycja F | pasywa, pozycja A |
Bilans ma dwie kolumny: stan na koniec bieżącego roku i na koniec poprzedniego. Do wzoru podstawowego bierzesz tylko pierwszą, do wariantu ze średnią – obie.
Ile powinno wynosić ROE? Dane GUS
Nie ma urzędowej normy dla ROE. Najlepszym punktem odniesienia są wyniki innych firm. GUS co roku publikuje ROE przedsiębiorstw niefinansowych zatrudniających co najmniej 10 osób – w 2024 roku wyniosło ono 9,0% dla wszystkich branż razem.
Źródło: GUS, Dziedzinowe Bazy Wiedzy, zmienna 1304: wskaźnik rentowności kapitału własnego przedsiębiorstw niefinansowych o liczbie pracujących 10 i więcej osób, prowadzących księgi rachunkowe. Dane za 2024 rok, aktualizacja z 4 lutego 2026 r.
| Rok | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 |
|---|---|---|---|---|---|
| ROE firm w Polsce | 8,2% | 14,0% | 14,4% | 11,2% | 9,0% |
Branże różnią się bardzo mocno: w 2024 roku od 2,7% w obsłudze rynku nieruchomości do 27,4% w edukacji, a górnictwo miało ROE ujemne. Firmy z dużym majątkiem i dużym kapitałem, takie jak energetyka czy nieruchomości, mają zwykle niższe ROE niż usługi. Dlatego porównuj ROE kontrahenta z jego branżą i z jego wynikami z poprzednich lat, a nie z jedną liczbą dla całej gospodarki.
ROE na prawdziwym przykładzie: Poczta Polska 2022-2025
Policzyliśmy ROE ze sprawozdań Poczty Polskiej S.A. złożonych w KRS. Spółka należy do branży transport i gospodarka magazynowa (PKD 53.10.Z), dla której GUS podaje ROE 6,4% w 2024 roku.
| Rok | Zysk netto | Kapitał własny | ROE (kapitał na koniec roku) | ROE (średni kapitał) |
|---|---|---|---|---|
| 2022 | -5,7 | 1 402,4 | -0,4% | – |
| 2023 | -621,0 | 781,5 | -79,5% | -56,9% |
| 2024 | -212,9 | 621,4 | -34,3% | -30,4% |
| 2025 | 469,2 | 994,5 | 47,2% | 58,1% |
Kwoty w mln zł. ROE za 2022 rok ze średnim kapitałem wymagałoby bilansu za 2021 rok, więc go pomijamy. Wnioski:
- Strata to ujemne ROE. W 2023 roku strata netto 621,0 mln zł dała ROE -79,5%. Straty z lat 2023 i 2024 zmniejszyły kapitał własny z 1 402,4 mln zł (koniec 2022) do 621,4 mln zł (koniec 2024).
- Wysokie ROE nie zawsze znaczy „świetnie”. W 2025 roku ROE wyniosło 47,2%, pięć razy więcej niż przeciętna dla firm w Polsce. Po części dlatego, że zysk dzielimy przez kapitał pomniejszony o wcześniejsze straty. Na wynik złożyły się też dotacje, o których piszemy w artykule o EBITDA.
- Wariant ze średnią zmienia wynik. W 2025 roku ROE ze średnim kapitałem to 58,1%, a nie 47,2% – bo kapitał na początku roku był niższy niż na końcu. Porównując firmy, liczcie je tym samym wzorem.
ROE na minusie – co to znaczy
- Zysk netto ujemny, kapitał dodatni. Firma miała stratę i w tym roku „przejadła” część kapitału właścicieli. Pojedynczy słaby rok to jeszcze nie alarm, kilka z rzędu – już tak.
- Kapitał własny ujemny. Straty z lat ubiegłych przewyższyły to, co wnieśli właściciele. Wtedy ROE traci sens: strata podzielona przez ujemny kapitał daje wynik dodatni, który niczego dobrego nie oznacza. Ujemny kapitał własny to jeden z najpoważniejszych sygnałów ostrzegawczych w sprawozdaniu.
ROE a ROA – czym się różnią
| ROE | ROA | |
|---|---|---|
| Wzór | zysk netto / kapitał własny | zysk netto / aktywa ogółem |
| Co pokazuje | zwrot z pieniędzy właścicieli | zwrot z całego majątku firmy |
| Wpływ długu | rośnie, gdy firma finansuje się kredytem | dług go nie zawyża |
Aktywa są równe sumie kapitału własnego oraz zobowiązań i rezerw (pasywa A i B), więc firma z dużym zadłużeniem ma wysokie ROE przy przeciętnym ROA. Duża różnica między tymi wskaźnikami to znak, żeby sprawdzić zadłużenie – czytnik sprawozdań pokazuje oba wskaźniki obok siebie.
Jak policzyć ROE kontrahenta w 2 minuty
- Wpisz NIP albo numer KRS spółki na stronie sprawozdań finansowych – zobaczysz, za które lata złożyła sprawozdania.
- Pobierz plik ze sprawozdaniem z Repozytorium Dokumentów Finansowych KRS – to bezpłatne i bez logowania.
- Wczytaj plik w czytniku – ROE pojawi się w tabeli wskaźników, a przy kilku plikach zobaczysz je rok po roku.
Pytania o ROE
Co to jest ROE?
ROE (ang. Return on Equity) to wskaźnik rentowności kapitału własnego. Pokazuje, ile zysku netto firma wypracowała z kapitału właścicieli. GUS definiuje go jako relację wyniku finansowego netto do kapitału własnego.
Jak obliczyć ROE?
Podziel zysk netto przez kapitał własny i pomnóż przez 100%. Zysk netto weź z rachunku zysków i strat, kapitał własny z bilansu (pasywa, pozycja A).
Ile powinno wynosić ROE?
Nie ma urzędowej normy. Według GUS ROE przedsiębiorstw w Polsce wyniosło w 2024 roku 9,0%, ale w zależności od branży od 2,7% do 27,4%. Porównuj wynik z branżą i z poprzednimi latami firmy.
Jakie ROE jest dobre?
Dodatnie i stabilne w kolejnych latach, na poziomie przeciętnej dla branży albo wyższym. Bardzo wysokie ROE warto sprawdzić – może wynikać z małego kapitału po stratach albo z dużego zadłużenia.
Co oznacza ujemne ROE?
Że firma miała w danym roku stratę netto i jej kapitał własny się zmniejszył. Jeśli ujemny jest sam kapitał własny, ROE nie ma sensu – to sygnał poważnych problemów.
Czym się różni ROE od ROA?
ROE dzieli zysk netto przez kapitał własny, a ROA przez całe aktywa. ROE rośnie, gdy firma finansuje się długiem, ROA – nie.
Gdzie znaleźć kapitał własny w sprawozdaniu?
W bilansie, po stronie pasywów, pozycja A „Kapitał (fundusz) własny”. Kolumna pierwsza to stan na koniec bieżącego roku, druga – na koniec poprzedniego.
Czy ROE liczyć z kapitału na koniec roku, czy ze średniego?
Oba warianty są w użyciu. Kapitał na koniec roku to wzór podstawowy, średni kapitał lepiej oddaje rok, w którym kapitał mocno się zmienił. Ważne, żeby porównywać firmy tym samym wzorem.
Chcesz sprawdzić kondycję finansową konkretnej firmy? Wpisz jej NIP na stronie głównej – pokażemy złożone sprawozdania i dane ze wszystkich rejestrów.
