Rejestr zastawów – jak sprawdzić, czy majątek firmy jest obciążony
Rejestr zastawów to jawny rejestr sądowy, w którym wpisuje się zastawy rejestrowe na rzeczach ruchomych i prawach – np. maszynach, towarach, pojazdach, należnościach albo udziałach w spółce. Prowadzą go sądy rejonowe (sądy gospodarcze), a informacje z niego wydaje Centralna Informacja o Zastawach Rejestrowych. Bezpłatnej wyszukiwarki tego rejestru nie ma: sprawdzenie firmy to zaświadczenie za 20 zł, a odpis konkretnego wpisu kosztuje 15 zł. Oba dokumenty zamówisz i odbierzesz przez internet, w Portalu Rejestrów Sądowych.
Poniżej wybierz, co chcesz sprawdzić – pokażemy, w którym rejestrze szukać, ile to kosztuje i co dostaniesz. Zastaw za zaległości podatkowe i hipoteka na nieruchomości są w innych rejestrach.
Co jest w rejestrze zastawów
Zastaw rejestrowy zabezpiecza dług bez oddawania rzeczy wierzycielowi: firma dalej korzysta z maszyny czy samochodu (art. 11 ust. 1), a wierzyciel – np. bank – zaspokaja się z tej rzeczy przed innymi wierzycielami, jeśli dług nie zostanie spłacony (art. 20). Do ustanowienia zastawu potrzebne są umowa i wpis do rejestru (art. 2 ust. 1). Wpis obejmuje (art. 40 ust. 1 ustawy o zastawie rejestrowym):
- Zastawcę i zastawnika. Kto obciążył swój majątek i na czyją rzecz – z nazwą, numerem identyfikacyjnym i adresem. Jeśli dłużnik to ktoś inny niż zastawca, wpisuje się także jego.
- Przedmiot zastawu. Np. konkretna maszyna, samochód, zapasy w magazynie albo zbiór rzeczy i praw tworzący całość gospodarczą, choćby jego skład się zmieniał (art. 7 ust. 2).
- Najwyższą sumę zabezpieczenia. Do jakiej kwoty wierzyciel może się zaspokoić z przedmiotu zastawu.
Zastawem rejestrowym nie obciąża się praw, które mogą być przedmiotem hipoteki (art. 7 ust. 1). Hipoteki na nieruchomościach firmy sprawdzasz więc w dziale IV księgi wieczystej. Zastaw wygasa po 20 latach od wpisu, chyba że strony przedłużą go o najwyżej 10 lat (art. 18a).
Jak sprawdzić, czy firma ma zastaw w rejestrze zastawów
- Ustal REGON firmy. Wniosek przyjmuje REGON albo nazwę (§ 9 ust. 2 rozporządzenia o centralnej informacji). REGON podatnika VAT zobaczysz w wyszukiwarce białej listy; czym różni się od NIP-u, opisujemy w artykule co to jest REGON.
- Złóż wniosek DW-1 o zaświadczenie. Przez internet w Portalu Rejestrów Sądowych (kafel „Centralna Informacja”, konto w systemie Tożsamość), osobiście w ekspozyturze przy sądzie rejonowym albo pocztą do centrali w Warszawie. Chodzi o konkretną rzecz, np. maszynę, którą kupujesz? Wybierz wniosek DW-2 i dodaj numer pozycji z Katalogu sposobu opisu przedmiotów zastawu oraz cechę tej rzeczy.
- Przeczytaj zaświadczenie. Pokaże brak wpisu albo numery pozycji, pod którymi firma jest wpisana jako zastawca, a także toczące się postępowanie o wpis nowego zastawu, z sygnaturą sprawy (§ 22 rozporządzenia).
- Zamów odpis wpisu (DW-4). Odpis aktualny pokazuje obecną treść wpisu, pełny – wszystkie wpisy pod danym numerem, skrócony – aktualne dane zastawcy. Na odpisie jest też informacja o toczącym się postępowaniu o zmianę albo wykreślenie zastawu (§ 19).
Dokumenty wydane przez Centralną Informację, także elektroniczne, mają moc dokumentów urzędowych (art. 42 ustawy o zastawie rejestrowym).
Ile kosztuje odpis i zaświadczenie z rejestru zastawów
| Dokument | Wniosek | Opłata |
|---|---|---|
| zaświadczenie o wpisie firmy jako zastawcy | DW-1 | 20 zł |
| zaświadczenie o zastawie na określonej rzeczy | DW-2 | 20 zł |
| informacja o numerze pozycji (po sygnaturze akt) | DW-3 | 10 zł |
| odpis z rejestru zastawów | DW-4 | 15 zł |
Stawki wynikają z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie wysokości opłat za informacje, odpisy i zaświadczenia wydawane przez Centralną Informację o Zastawach Rejestrowych.
Rejestr zastawów skarbowych – czym się różni
Rejestr zastawów skarbowych to osobny rejestr, który prowadzi Szef Krajowej Administracji Skarbowej. Trafia do niego zastaw skarbowy, czyli zastaw Skarbu Państwa albo samorządu na rzeczach i prawach podatnika, który zalega z podatkami (art. 41 i 43 Ordynacji podatkowej). Zaświadczenie z rejestru sądowego go nie pokaże.
| Rejestr zastawów (sądowy) | Rejestr zastawów skarbowych | |
|---|---|---|
| kto prowadzi | sądy rejonowe, informacje: Centralna Informacja | Szef KAS |
| co zabezpiecza | dług z umowy, np. kredyt | zaległości podatkowe |
| jak szukać | zaświadczenie po REGON albo nazwie | wyszukiwarka po numerze identyfikacyjnym rzeczy |
| koszt | 20 zł zaświadczenie, 15 zł odpis | 0 zł wyszukiwanie, 50 zł wypis |
Bezpłatna wyszukiwarka Ministerstwa Finansów pokazuje wierzyciela, datę ustanowienia zastawu i kwotę należności, ale bez danych podatnika, którego zaległości dotyczą (art. 46d). Dane są aktualne na koniec poprzedniego dnia, a wynik nie jest dokumentem urzędowym – taki daje wypis z urzędu skarbowego. Zastaw skarbowy jest skuteczny wobec każdego kolejnego właściciela rzeczy (art. 46 § 1).
Dlaczego sprawdzić zastaw przed zakupem albo umową
- Nie zasłonisz się niewiedzą. Od dnia wpisu nikt nie może twierdzić, że nie znał danych z rejestru, chyba że mimo należytej staranności nie mógł się o nich dowiedzieć (art. 38 ust. 1).
- Pojazd z zastawem. Zastaw rejestrowy na pojeździe odnotowuje się w dowodzie rejestracyjnym (art. 12 ust. 1) – zajrzyj do niego przed zapłatą.
- Towar z bieżącej sprzedaży jest bezpieczny. Zastaw wygasa, gdy firma sprzedaje rzeczy, którymi zwykle handluje, i wydaje je kupującemu – chyba że kupujący chciał pokrzywdzić zastawnika (art. 13 pkt 2).
- Kolejność wierzycieli. Wierzyciel z zastawem zaspokaja się z przedmiotu zastawu przed innymi (art. 20), a gdy ta sama rzecz ma kilka zastawów, pierwszeństwo ma ten, o którego wpis wniesiono wcześniej (art. 16).
Zastaw rejestrowy sam w sobie nie oznacza kłopotów – to zwykłe zabezpieczenie kredytu. Inaczej z zastawem skarbowym: wpisuje się go na podstawie decyzji podatkowej albo deklaracji, z której podatek nie został zapłacony (art. 44 Ordynacji podatkowej). Pełny obraz długów dadzą inne źródła, które opisujemy w artykule jak sprawdzić, czy firma jest zadłużona, a pozostałe kroki przed umową – w liście kontrolnej kontrahenta.
Zastaw na udziałach w spółce z o.o.
Udziały to zbywalne prawa majątkowe, więc wspólnik może je obciążyć zastawem rejestrowym. Wobec spółki zastaw działa od chwili, gdy spółka dostanie zawiadomienie z dowodem jego ustanowienia (art. 187 § 1 KSH). Zarząd wpisuje zastaw do księgi udziałów i składa w sądzie rejestrowym nową listę wspólników ze wzmianką o zastawie (art. 188 KSH). Dane spółki i jej zarządu sprawdzisz w wyszukiwarce KRS.
Co zmieni się w rejestrze zastawów w 2027 roku
Od 11 maja 2027 roku sądy będą prowadzić rejestr zastawów w systemie teleinformatycznym, a wpis będzie zawierał numer PESEL albo REGON zastawcy, zastawnika i dłużnika. Zastaw po 20 latach będzie uznawany za wykreślony bez osobnego postanowienia sądu – wystarczy adnotacja w systemie (ustawa z 17 lipca 2026 roku, Dz.U. 2026 poz. 1073).
Pytania o rejestr zastawów
Czy rejestr zastawów jest jawny?
Tak. Rejestr zastawów razem z dokumentami złożonymi do rejestru jest jawny, a odpisy i zaświadczenia wydaje się każdemu, kto o nie poprosi (art. 37 ustawy o zastawie rejestrowym). Są płatne.
Czy jest darmowa wyszukiwarka rejestru zastawów?
Dla rejestru sądowego nie – informacje wydaje Centralna Informacja o Zastawach Rejestrowych na płatny wniosek. Bezpłatna wyszukiwarka działa tylko dla rejestru zastawów skarbowych i szuka po numerze identyfikacyjnym rzeczy, bez danych dłużnika.
Jak sprawdzić zastaw po NIP?
Wniosek o zaświadczenie przyjmuje REGON albo nazwę firmy, nie NIP. REGON ustalisz po NIP-ie, np. w wyszukiwarce białej listy dla podatników VAT.
Czym różni się zastaw rejestrowy od zastawu skarbowego?
Zastaw rejestrowy ustanawia się umową, np. jako zabezpieczenie kredytu, i wpisuje do rejestru prowadzonego przez sądy. Zastaw skarbowy przysługuje Skarbowi Państwa albo samorządowi z mocy ustawy na majątku podatnika, który zalega z podatkami, i powstaje z dniem wpisu do rejestru prowadzonego przez Szefa KAS.
Przepisy: ustawa o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów (Dz.U. 2018 poz. 2017) art. 2, 7, 11-13, 16, 18a, 20, 36-38, 40 i 42 oraz ustawa z 17 lipca 2026 r. o jej zmianie (Dz.U. 2026 poz. 1073); rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ustroju i organizacji centralnej informacji o zastawach rejestrowych (Dz.U. 2025 poz. 276, zm. Dz.U. 2026 poz. 173) § 9, 19 i 22; rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie wysokości opłat za informacje, odpisy i zaświadczenia wydawane przez Centralną Informację o Zastawach Rejestrowych (Dz.U. 1998 nr 2 poz. 4); Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622) art. 41, 43-46, 46c i 46d; ustawa o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. 2026 poz. 1066) art. 25 i 36⁴; Kodeks spółek handlowych (Dz.U. 2024 poz. 18) art. 187 i 188. Artykuł nie jest poradą prawną.
